Kwento ito ng isang kabayan — pangalan at ilang detalye pinalitan for privacy — pero totoong pinagdaanan ng marami sa atin sa Australia.
Ako si Liza, 34, mula Iloilo. Dumating ako sa Australia noong 2019. Student visa. Kursong Certificate III in Individual Support — aged care. Ang totoo, nurse na ako sa Pinas, 4 years sa ospital sa Iloilo. Pero pagdating ko dito, back to zero.
Naalala ko pa yung unang gabi ko sa Blacktown, Sydney. Share house, 6 kami sa isang 3-bedroom. Yung kama ko, bunk bed sa baba, $180 per week. Katabi ko yung bintana na hindi nagsasara ng maayos. Rinig ko yung tren tuwing madaling-araw. Umiyak ako tahimik kasi nahihiya ako sa mga kasama ko. Sabi ko, Lord, tama ba tong desisyon ko? Iniwan ko yung maayos kong trabaho para dito?
Pero wala nang atrasan. May utang pa kami. Nagsanla si Nanay ng titulo ng lupa namin para sa show money ko.
Year 1 to 2, buhay estudyante. Pasok sa umaga, trabaho sa hapon. Cleaner sa umaga sa Strathfield — 5 AM gising, nagmamap ng sahig ng opisina bago pumasok mga Aussie. Sa gabi, kitchen hand sa isang Filipino restaurant sa Rooty Hill. Libre ulam, kaya doon ako madalas kumakain para makatipid. Yung kamay ko, sugat-sugat na sa dishwashing liquid. Yung sapatos ko, dalawa lang pinagpapalitan sa loob ng isang taon.
Tawang-tawa pa si Ate Marites, kasama ko sa bahay, Day, yung apron mo amoy adobo na, hindi na matatanggal yan kahit Clorox! Natawa ako, pero pag-uwi ko sa kwarto, binilang ko yung ipon ko. $2,340. Kulang pa para sa sunod na tuition.
Dumating yung COVID. Natakot kaming lahat. Pero awa ng Diyos, dahil aged care ang kurso ko, naging in-demand kami. Nakuha akong carer sa isang nursing home sa Parramatta. Doon ko naranasan ang pinaka-mahirap at pinaka-makabuluhang trabaho.
Si Mrs. T., 89 years old, may dementia. Tuwing umaga, pinapaliguan ko siya, pinapakain, kinakausap. Minsan sinisigawan ako kasi akala niya ibang tao ako. Minsan umiiyak siya hinahanap ang asawang patay na. Isang beses, habang pinupunasan ko yung kamay niya, hinawakan niya ako ng mahigpit at sabi niya, Thank you, love. You have kind hands.
Doon ako napaiyak sa stock room. Kasi sa Pinas, nurse ako pero hindi ako pinapasalamatan ng ganun. Dito, kahit carer lang ako, ramdam kong kailangan ako.
Pero hindi madali ang papeles. Pagkatapos ng student visa, nag-apply ako ng 485 Temporary Graduate visa. $1,650 ang bayad noon. Nangutang pa ako kay Kuya Jo, pinsan kong truck driver sa Brisbane. PTE exam — 3 beses akong bumagsak sa speaking. 79 each kailangan ko. Unang take: 71. Pangalawa: 76. Pangatlo: 65 pa! Gusto ko nang ibato yung headset. Iyak ako nang iyak sa kotse pagkatapos. Sabi ni Nanay sa video call, Day, pahinga ka muna. Hindi ka naman minamadali. Pero paano ako magpapahinga, pa-expire na visa ko?
Fourth take, nag-ayuno pa ako. Nag-review ako tuwing break sa work, nakikinig ng PTE tips sa YouTube habang naglilinis. Nakapasa rin — 81 overall. Tumalon ako sa bus stop at napasigaw, pinagtitinginan ako ng mga Aussie.
Tapos skills assessment, EOI, state nomination sa NSW. Points ko: 85. Kulang pa rin para sa 189, kaya nag-190 ako. Every week, chine-check ko yung SkillSelect. Every gabi, nagdadasal ako ng rosaryo na bigay ni Nanay nung umalis ako. Yung rosaryo, nasa ilalim na ng unan ko, kupas na pero hindi ko tinatanggal.
Lumipas ang 2022, 2023, 2024. Yung mga kasabayan ko, may PR na, may bahay na, umuwi na ng Pinas for vacation. Ako, naghihintay pa rin. Yung kapatid kong bunso, grumaduate ng college — hindi ako nakauwi. Yung tatay ko, na-stroke ng mild — hindi ako nakauwi. Doon ako pinaka-nasaktan. Sabi ni Nanay, Okay lang si Tatay mo, huwag ka nang gumastos. Pero alam kong kailangan nila ako. Nagpadala na lang ako ng $500, kahit pang-tuition ko na yun.
Sabi ng migration agent ko noong January ngayong taon, Liza, na-invite ka na. Lodge na natin. Nanginginig yung kamay ko habang pinipirmahan yung forms. Medical sa Parramatta — $450 noon. Police clearance sa Pinas at dito — dalawang buwan hinintay. Lahat ng payslip, lahat ng certificate, inipon ko sa isang folder na kulay pula. Yun ang pinakamahalagang folder ng buhay ko.
Tapos waiting. 4 na buwan. Araw-araw chine-check ko email ko. Kahit nasa trabaho ako, naka-refresh yung Gmail ko. Sabi ni Ate Marites, Day, baka mauna pa magka-jowa yung email mo kaysa ikaw kakacheck mo!
Hanggang kahapon. August 28, 9:17 AM. Nasa pantry ako ng nursing home, nagpapainit ng baon kong adobo. Nag-vibrate phone ko.
Subject: IMMI Grant Notification – Skilled Nominated Visa Subclass 190 Granted
Nalaglag yung kutsara ko. Binasa ko ng tatlong beses. Akala ko scam. Pero nakita ko yung pangalan ko, yung TRN ko. GRANTED.
Nagtakbo ako sa CR. Umiyak ako ng malakas, yung iyak na hindi mo mapigilan. Yung iyak na 5 taon mong pinigilan.
Pagkalabas ko, tinawagan ko agad si Nanay. Sa Pinas, mga 7 AM pa lang. Madilim pa sa kanila.
Ma… hindi pa ako tapos, umiiyak na ako.
Day? Ano nangyari? Okay ka lang? nag-aalala siya.
Ma… PR na ako, Ma. PR na ako.
Tahimik ng 3 segundo. Tapos narinig ko siyang humagulgol. Hala, salamat sa Diyos! Tay! Tay! PR na si Liza! Narinig ko si Tatay sa likod, umuubo pero sumisigaw, Ay salamat!
Umiyak kaming dalawa sa video call ng halos 10 minuto. Walang salita. Puro iyak lang. Yung 5 taon na pagod, utang, homesick, PTE, COVID, lahat lumabas sa iyak na yun.
Maya-maya sabi ni Nanay, habang pinupunasan luha niya ng dulo ng duster niya, Day, pwede ka nang umuwi. Kahit isang linggo lang. Miss na miss ka na namin.
Sabi ko, Ma, uuwi ako sa Pasko. Bibili na ako ng ticket. At Ma, huwag mo nang isangla ulit yung lupa. Babayaran ko na lahat ng utang natin.
Pagkatapos ng tawag, lumabas ako ng nursing home. Maaraw sa Parramatta. Hindi mainit, hindi malamig — sakto lang. Huminga ako ng malalim. Sa wakas, hindi na ako magbibilang ng visa expiry. Sa wakas, pwede na akong magplano nang hindi natatakot.
Pumunta ako sa Jollibee sa Rooty Hill. Umorder ako ng Chickenjoy bucket, kahit mag-isa lang ako. Sabi nung crew, Maam, para kanino po yung bucket? Sabi ko, Para sa akin. Nag-celebrate ako. PR na ako. Pinalakpakan ako nung mga Pinoy sa likod ko sa pila. Yung isang matanda, sabi, Congrats, anak! Kami next!
Kaya kung ikaw, naghihintay ka pa rin ngayon — habang binabasa mo to sa share house mo, sa bus, sa break mo — gusto kong sabihin sayo: Huwag kang susuko. Darating din yung email mo. Darating din yung araw na tatawag ka sa nanay mo at sasabihin mo, Nay, PR na ako.
At sa araw na yun, lahat ng iyak mo, magiging iyak ng saya.
Basahin din ang gabay natin: PR Pathways sa Australia: Gabay sa Subclass 189, 190, at 491 para sa mga Pinoy
General info lang po ito, hindi migration advice — pakicheck sa Home Affairs official site at kumonsulta sa registered migration agent para sa kaso mo. Fees at rules nagbabago, kaya yung amounts sa kwento ay noong time niya.
Ikaw, nasaan ka na sa PR journey mo? Naghihintay ka pa ba, o PR ka na? Kwento mo sa comments — babasahin namin lahat.