Isa sa mga unang aasikasuhin ng pamilyang Pinoy pagdating sa Australia ay ang paaralan ng mga anak. Maganda ang balita: ang bawat bata ay may karapatang mag-aral, at ang public school ay libre para sa mga citizen at permanent resident. Sa gabay na ito, pag-uusapan natin kung paano mag-enrol ng anak sa public school — saan magsisimula, anong dokumento ang kailangan, at ano ang espesyal na ayusin kapag naka-temporary visa ka.
1. Hanapin muna ang local school ninyo
Sa Australia, ang bawat tirahan ay may nakatalagang local school batay sa inyong address (tinatawag itong intake area o priority enrolment area). Ang bawat bata ay may karapatang ma-enrol sa local school ng kanyang tinitirhan.[2] Gamitin ang School Finder ng inyong estado — halimbawa sa NSW, hanapin ang local public school gamit ang inyong home address.[2]
Puwede ring mag-apply sa school na wala sa inyong area (non-local enrolment), pero tatanggapin lang ito kapag may bakanteng puwesto pa — at may sariling criteria ang school para dito.[2] Kaya pinakamabilis at pinakasigurado ang local school ninyo.
Tandaan: sa NSW, compulsory ang pagpasok sa eskwela pagdating ng 6 years old ang bata.[3] Huwag nang patagalin ang enrolment pagdating ninyo.
2. Mga dokumentong kailangan
Kapag mag-e-enrol, magdala ng original documents sa school. Karaniwang hinihingi ang mga sumusunod:[1][2]
- Birth certificate o identity documents ng bata
- Proof of address — hal. residential lease, council rates notice, o electricity bill na may service address ninyo[2]
- Immunisation history statement mula sa Australian Immunisation Register (AIR)[2]
- Contact details ninyo at emergency contact
- Health information ng bata — at kung may support needs, magdala ng medical o emergency action plan[2]
- Passport, travel documents at visa — kung applicable[1]
- Court orders — kung may family law matter na may kinalaman sa bata[2]
Tip: ang immunisation history statement ay makukuha gamit ang Medicare online account sa pamamagitan ng myGov.[1] Kung bagong dating at wala pa nito, tanungin ang school kung ano ang tatanggapin nilang alternatibo mula sa inyong GP.
3. Kapag naka-temporary visa — Authority to Enrol
Ito ang pinakamahalagang parte para sa maraming kababayan: kung ang anak ay temporary visa holder, kailangan munang dumaan sa Temporary Residents Program at kumuha ng Authority to Enrol (ATE) — dokumentong nagpapatunay na eligible mag-enrol ang bata, at kailangan ito bago tanggapin ng school.[3]
Ang proseso: maghanap muna ng tirahan, mag-submit ng online application para sa Authority to Enrol, ipakita ang travel documents, at kapag may ATE na para sa napiling school, saka pa lang mag-enrol sa school.[3] Kapag lilipat ng school, kailangan ng bagong ATE para sa bagong school — i-notify ang international unit ng education department.[3]
4. May bayad ba? Depende sa visa
Para sa mga citizen at permanent resident, libre ang public school education. Pero para sa mga temporary visa holder, ang school fees ay depende sa visa subclass — may mga visa na exempted at walang bayad, at may mga kailangang magbayad ng taunang tuition.[4]
Halimbawa sa ACT, ang taunang tuition para sa dependants ng temporary residents ay umaabot sa $11,100 para sa primary, $14,500 para sa high school, at $16,200 para sa college — at hindi kasama dito ang uniform, books at excursion fees.[4] Iba-iba ang presyo kada estado, kaya i-check ang education website ng inyong estado at ang inyong visa subclass bago mag-budget.[4]
5. Limang tipid-tips ng Tambayan
- Enrol agad sa local school. Sigurado ang puwesto doon; ang non-local ay depende pa sa bakante.[2]
- Ayusin ang ATE bago pumunta sa school. Kung temporary visa, walang enrolment nang walang Authority to Enrol.[3]
- Ipunin ang dokumento sa isang folder. Lease, birth certificate, passport, visa grant letter at immunisation — dalhin ang originals.[1][2]
- Lahat ng form ay sa English. May translated guide para makatulong, pero ang ipapasang application ay kailangang nasa English.[2]
- Makipag-usap sa school nang direkta. Kung may tanong tungkol sa fees, bakante o support needs ng bata, ang school office ang pinakamabilis sumagot.[2]
Paalala: pangkalahatang gabay lamang ito batay sa opisyal na websites ng gobyerno. Iba-iba ang patakaran kada estado at visa subclass — palaging i-check ang education website ng inyong estado at makipag-ugnayan sa school nang direkta.
Sources: opisyal na gabay ng myGov at NSW Department of Education sa ibaba.
myGov — Enrolling in primary school
NSW Department of Education — Enrolment
NSW — Enrolment in Kindergarten to Year 12 procedures
ACT Government — Enrol a child of a temporary resident